Rideró

Zagłada Gminy Żydowskiej w Sandomierzu - Marius Bochniak

Przejdź do sekcji Opinie

59,99 zł

Ilość

szt.

Dostępność:

spodziewana dostawa

Za zakup produktu otrzymasz 50 pkt.

Dowiedz się więcej o programie lojalnościowym.

Czas wysyłki: 14 dni

Opis

Niniejsze mikrostudium historyczne szczegółowo rekonstruuje zagładę sandomierskiej społeczności żydowskiej — od zajęcia miasta przez Wehrmacht we wrześniu 1939 roku aż po rozwiązanie ostatniej żydowskiej grupy roboczej w Mokoszynie w styczniu 1944 roku. W tym celu praca opiera się na niemal 150 relacjach żydowskich naocznych świadków z Sandomierza, a także na wszystkich istotnych dokumentach z Archiwum Państwowego w Kielcach Oddział w Sandomierzu.

Po wkroczeniu Wehrmachtu na terytoria polskie we wrześniu 1939 r. z dniem 1 stycznia 1940 r. scalono dawne powiaty sandomierski i opatowski w nową jednostkę administracyjną — powiat opatowski –, podległą Kreishauptmannschaft w Opatowie i włączoną do struktury Dystryktu Radom. W jego granicach znajdowały się większe ośrodki miejskie, w tym Sandomierz, zamieszkiwane przez aktywne społeczności żydowskie, które stanowiły znaczący odsetek lokalnej populacji.

Bezpośrednio po ustanowieniu niemieckiej okupacji władze okupacyjne wprowadziły serię systematycznych regulacji ograniczających prawa ludności żydowskiej. Początkowo nakazano rejestrację ich majątku przy jednoczesnym ograniczaniu możliwości nim dysponowania, co przygotowało grunt pod jego wywłaszczenie lub konfiskatę na mocy decyzji administracyjnych. Do 1942 r. postępowała stopniowa koncentracja społeczności żydowskich w coraz mniejszej liczbie miejscowości.

Te działania wstępne stanowiły przygotowanie do „Akcji Reinhardt”, której celem była planowa i systematyczna eksterminacja całej ludności żydowskiej w obozach zagłady. W Dystrykcie Radom akcja ta realizowana była od 4 sierpnia do 7 listopada 1942 r.

Z dniem 1 stycznia 1939 r. w Sandomierzu zamieszkiwało około 2575 Żydów. 28 października 1942 r. większość z nich zgromadzono i eskortowano na pobliską stację kolejową w Nadbrzeziu, skąd 1 listopada nastąpiła deportacja do obozu zagłady. Nieliczni pozostali mieszkańcy żydowscy przetrzymywani byli w obozie pracy przymusowej „Liceum” w Sandomierzu; po jego likwidacji skierowano ich do rozmaitych zakładów zbrojeniowych w Dystrykcie Radom. Co najmniej 205 Żydów sandomierskich przeżyło wojnę — w obozach pracy przemysłu zbrojeniowego lub ukrywając się pod fałszywymi dokumentami w Warszawie i okolicach. Ponadto nielicznym osobom, głównie dzieciom, udało się ocalić dzięki pomocy polskich konspiratorów w Sandomierzu i sąsiedztwie.

Niniejsze mikrostudium historyczne dąży do precyzyjnej rekonstrukcji procesu zagłady sandomierskiej społeczności żydowskiej — od zajęcia miasta przez Wehrmacht we wrześniu 1939 r. po rozwiązanie ostatniej żydowskiej grupy roboczej w Mokoszynie w styczniu 1944 r. W tym celu wykorzystano blisko 150 zeznań żydowskich świadków-oświadczeń oraz wszystkie istotne dokumenty przechowywane w Archiwum Państwowym w Kielcach, Oddział w Sandomierzu.

Spis treści:

Wprowadzenie
Wstęp
Aktualny stan badań
Koncepcja książki
Zasoby źródłowe
Wiarygodność zeznań świadków
Literatura
Wskazówki dla czytelnika
Sandomierz w roku 1939
Sandomierz i okolice
Gmina Żydowska w Sandomierzu
Rabini i Zarząd Gminy Żydowskiej
Wrzesień 1939
Przygotowania wojenne
Akcje pomocy
Komitet Obywatelski
Dotarcie oddziałów Wehrmachtu do Sandomierza
Ostrzał artyleryjski miasta
Zajęcie miasta
Sandomierz pod zarządem wojskowym
Obóz zbiorczy Zochcin
Uwolnienie internowanych
Zarządzenia Komendy Miasta
Ponowne otwarcie sklepów
Zakładnicy
Akcje Einsatzkommandos SS
Ucieczki na Wschód
Struktura władz okupacyjnych
Administracja cywilna
Więzienie w Sandomierzu
SS i Policja
Wdrożenie represji wobec Żydów
Podstawowe zasady niemieckiej polityki wobec Żydów w latach 1939—1941
Utworzenie Judenratu w Sandomierzu
Żydowska Służba Porządkowa
Sąd Polubowny
Kartki żywnościowe
Pierwsza kontrybucja
Transporty wysiedleńców
Obowiązek noszenia opasek z Gwiazdą Dawida
Wprowadzenie przymusu pracy
Żydowski Wydział Pracy
Zabezpieczenie majątku żydowskiego
Konfiskata przedsiębiorstw i nieruchomości
Akcje pacyfikacyjne
Łapanka do pracy przy fortyfikacjach
Życie pod okupacją niemiecką w latach 1940–1942
Zaopatrzenie w chleb
Zaopatrzenie w mięso
Opieka zdrowotna ludności żydowskiej
Akta stanu cywilnego ludności żydowskiej
Przygotowanie do Zagłady
Rejestracja ludności żydowskiej
Utworzenie dzielnic żydowskich
Ograniczenie swobody poruszania się w obrębie Sandomierza
Przesiedlenie Żydów w obrębie powiatu
Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Sandomierzu
Kary za nieuprawnione opuszczenie wyznaczonej dzielnicy mieszkaniowej
Pierwsza łapanka do obozu w Skarżysku-Kamiennej
Tak zwana akcja „antykomunistyczna” w Sandomierzu
Żydowska samopomoc
Pomoc Połączonego Komitetu Rozdzielczego
Walka z epidemią tyfusu
Żydowska Samopomoc Społeczna (ŻSS)
Żydowski Komitet Opiekuńczy w Sandomierzu
Delegatura ŻSS w Sandomierzu
Danina od mieszkańców
Nauka szkolna dla dzieci żydowskich
Aresztowania 10 października 1942 roku
Placówka SS „Deutschwehr” i obóz pracy przymusowej „Liceum”
Placówka w Radomiu Komisarza Rzeszy do Spraw Umacniania Niemczyzny
Komasacja gruntów i osiedlanie kolonistów w okolicy Sandomierza
Placówka SS “Deutschwehr”
Praca przymusowa w Mokoszynie i druga obława do obozu w Skarżysku
Spółdzielnia Rolniczo-Handlowa “Rolnik”
Zarządzenie Zagłady Żydów i kwestia żydowskiej siły roboczej
Wniosek o utworzenie obozu „Liceum”
Regulamin obozu
Zarząd obozu
Otwarcie obozu “Liceum”
Próby ratowania Żydów przed deportacją
Pierwsza akcja deportacyjna
Ostatnie przygotowania
Obóz pracy przymusowej koło Mielca
Chronologia akcji deportacyjnych
Jednostki i służby zaangażowane w akcję deportacyjną
Selekcja w Mokoszynie
Selekcja w obozie “Liceum”
Akcja na Starym Mieście
Żydowska Służba Porządkowa w dniu deportacji
Marsz do Nadbrzezia
Transport do obozu koncentracyjnego
Cel transportu
Liczba deportowanych osób
Po deportacji
Bunkry i inne kryjówki
Rynek 2
Rynek 7
Rynek 8
Rynek 9
Rynek 23
Rynek 26
Rynek 18 w relacji Czesława Czechowicza
Jatka na ulicy Żydowskiej
Mały Rynek 2
Ulica Oleśnickiego 2/4
Kryjówki w Katedrze
Egzekucja 108 Żydów
Domniemana polska akcja poszukiwania Żydów
Drugie getto w Sandomierzu
Komando likwidacyjne
Utworzenie żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej
Warunki życia w drugim getcie
Łaźnia żydowska
Epidemia tyfusu plamistego
Szpital zapasowy
Morderstwo Rabina z Ostrowca
Przygotowanie zbrojnego oporu
Obóz „Liceum” między deportacjami
Rewizja osobista więźniów
Warunki życia w obozie
Aresztowanie Jerzego i Hanny Salomonowiczów
Dzieci w obozie
Rotacja więźniów i likwidacja grupy Bülowa
Obóz pracy przy hucie szkła „Metan”
Druga akcja deportacyjna
Rejestracja do Palestyny
Niemieckie przygotowana do akcji deportacyjnej
Stłumienie planowanej akcji oporu
Selekcja w obozie “Liceum”
Deportacja
Selekcja robotników dla zakładów HASAG w Skarżysku-Kamiennej
Kryjówki w czasie akcji deportacyjnej
Ucieczki z transportu do Treblinki
Liczba deportowanych osób
Trzecie getto
Komando porządkowe
Pochówek ofiar
Reorganizacja getta
Próby ucieczek
Obóz „Liceum” po drugiej akcji deportacyjnej
Polowania na „nielegalnych”
Zabójstwo Jerzego Hercberga
Zabójstwo Geni Klus
Obława w domu w Mokoszynie
Morderstwa więźniów obozu „Liceum”
Utworzenie żydowskich warsztatów rzemieślniczych
Wizytacja warsztatów rzemieślniczych
Ostateczna likwidacja getta
Spis ludności z 1 marca 1943 roku
Huta szkła “Metan”
Likwidacja obozu w hucie szkła „Metan”
Selekcja w getcie
Mord na ostatnich dzieciach żydowskich
Rozbiórka budynków w byłej żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej
Ostatni Żydzi w Sandomierzu
„Afera radiowa” w obozie „Liceum”
Likwidacja obozu „Liceum”
Mokoszyn
Kryjówki na Chwałkach i w Gołębicach
Na „aryjskich papierach” w Warszawie
Pozyskiwanie metryk urodzenia
Rodzina Nussbaumów
Chil Cejlon
Rodzina Zobermanów
Dalsze rodziny
Szantaże ze strony młodych Polaków z Sandomierza
„Judenjagd“ w Sandomierzu i okolicach
Siostry Frydman i Abraham Szwajcman
Bracia Fogel
Rodzina Malinowskich z Warszawy
Rodzina Małych
Rachela Fiszman
Siostry Werner
Abram Wajntrob i Pinches Wasser
Majer Cukierblum
Rodzina Fajntuchów
Pomoc Polaków dla Żydów
Kary za pomoc dla Żydów
Przechowywanie przedmiotów wartościowych i mienia u polskich rodzin
Sprzedaż żywności Żydom
Pomoc medyczna
Pomoc przy opuszczeniu miasta
Przechowywanie dzieci żydowskich u polskich rodzin
Ukrywanie dorosłych Żydów
Prawda i legenda o polskiej pomocy dla Żydów w Sandomierzu
Biskup Jan Lorek
Jan Stępień
Henryk Przybylski
List czytelniczki Janiny Dembowej do „Polityki”
Archiwa
Archiwa niemieckie
Archiwa Państwowe i IPN
Archiwa żydowskie
Literatura